11/09/2025
Harddraverij aan de Zuiderweg 1820.
Soms kom je in Purmerend dingen tegen waarvan je denkt, hé wat leuk, dat wist ik niet. Regelmatig plaatst deze site ‘Terugblikken’, verhalen over de stad en haar bewoners, door Piet Jonker, redacteur/fotograaf van weidevenner.nl en auteur van een aantal boeken over Purmerend. Deze keer komt hij terecht bij de harddraverij in Purmerend. Al ruim tweehonderd jaar draven de paarden om de eerste prijs en dit jaar weer over de Nieuwstraat.
Afbeelding der Draverij te Purmerende, om eene fraaije massief Gouden Zweep tot prijs, benevens twee tot premie geschikte Zilveren Spooren, bij gelegenheid der Viering Z M den Koning, op den 24e Augustus 1820 uitgeloofd door Wel. Ed. Achtb. Heeren Burgemeesteren dezer stad. Benevens eene voorstelling der drie beroemde Harddravers welke ter zelver gelegenheid eene fraaije massief Gouden Zweep tot prijs en eene dito Zilvere tot premie behaald hebben’.
Ruzie
Broers Cornelis en Adrianus Conijn kunnen al van jongs af aan niet met elkaar overweg. Op 24-08-1820 bereikt de vete een hoogtepunt als bij een harddraverij, gehouden op de Zuiderweg in de Beemster, twee paarden vrijwel tegelijkertijd door de finish gaan. Het zijn de paarden van Adrianus en Cornelis, waarbij Adrianus tot winnaar wordt uitgeroepen. De prijs -twee zilveren sporen- bevindt zich nog ergens bij zijn nakomelingen.
Gratis naar binnen
Harddraverijen worden vroeger georganiseerd door logementhouders en kasteleins, maar in 1873 wordt in Purmerend een echte harddraverijvereniging opgericht. Na de Stationsweg en Westerstraat draven de paarden jarenlang op de Purmersteenweg. Het Looiersplein wordt afgezet met hekken en hoge schermen, want er moet wel toegang worden betaald. Voor de jeugd is het een spannende gelegenheid om na schooltijd te proberen gratis binnen te komen. Op de hoek met de Plantsoenstraat staat meneer Bouwman uit de Hazepolder bij zijn groene kassahok de jeugd tegen te houden en tegelijkertijd glippen de jonge toeschouwers bij de Wolthuissingel stiekem het parcours op. Mooiste plek is aan het einde van de baan bij de gasfabriek, waar de paarden voor over de weg gespannen zeilen worden opgevangen en volop in de ankers moeten. Tegenwoordig wordt het evenement op de Nieuwstraat gehouden en is de toegang gratis.
Reünie
Veel (oud-)Purmerenders beleven de harddraverij als een gezellige reünie. Het is ook een historische omgeving, want veel bezoekers hebben op deze plek de lagere school (A,B,C.) doorlopen. Bij koel en gestadig stromend bier worden herinneringen opgehaald en vastgesteld dat het vroeger allemaal veel beter was. Het is voor veel bezoekers een dag waarop rangen en standen (buiten de VIP tent) niet tellen en gezelligheid voorop staat. Bij de totalisator kan iedereen een gokje wagen en voor de echte doorzetters is er ’s avonds op de Koemarkt het Hengstenbal.
Kopfoto: Aquatint vervaardigt door Pieter van der Meulen naar een tekening van Cornelis Bok, uitgegeven door J.P. Bronstring Purmerend in 1821. Op de achtergrond de toren van de Groote Kerk en molen De Zwaan. De molen is gesloopt en nu is hier de bocht van het Noordhollands Kanaal (de Kom).
Wilt u op de hoogte blijven van al het nieuws in Weidevenne, Kop West, Centrum en Beemster,
schrijf u dan in voor de nieuwsbrief.
