31/12/2025
Verwijk (l) en Bruning (r).
Soms kom je in Purmerend dingen tegen waarvan je denkt, hé wat leuk, dat wist ik niet. Deze keer weer een artikel van Piet Jonker, redacteur/fotograaf van weidevenner.nl en auteur van onder andere het boek Terugblikken, verhalen over de stad en haar bewoners. Op vele plekken worden in deze tijd weer oliebollen in alle smaken en vormen gebakken, maar Purmerenders zullen zich nog de mooie kraam van de gebroeders Verwijk herinneren. Niet alleen met Oud en Nieuw, ook op de kermis.
Tijdens de oorlogsjaren komt Bertus Verwijk met zijn boot en oliebollenkraam van Amsterdam naar het rustige Purmerend en meert af bij het Looiersplein. Als snel stapt een schone Purmerendse aan boord en in 1946 trouwt Bertus met Anne Bruning, dochter van de bekende begrafenisondernemer Jaap Bruning van de Achterdijk. De boot wordt verruild voor een woonwagen op ‘het kamp’ aan de Neckerstraat, waar broer Jan, ook oliebollenbakker, en zuster Marie al staan. Marie is getrouwd met Kobus Ophof, een voormalig circusartiest in onder andere het beroemde Circus Althoff. De drie dochters zijn wereldberoemd op de kermis in Purmerend als ‘Miss Elektra’ en ‘Het zwevende meisje’. Een andere bekende attractie van Kobus is ‘Blik in de verte’, waar je voor een kwartje de tent in mag, en… niets ziet. Achter het terrein is de Wijzing, waar de hele buurt komt schaatsen en aan de voorkant de Ganzesloot.
Oliebollenkraam 1965.
Uitschuifbare verkoopwagen
De oliebollenkraam moet elke keer worden afgebroken en op de nieuwe kermis weer worden opgebouwd. Een heel gedoe en in 1962 stapt Bertus naar buurman Scherpenhuijsen om te informeren voor een echte verkoopwagen. Buurman weet wel raad en stelt ruimte in de fabriek en gereedschap beschikbaar. Verwijk stroopt de mouwen op en samen met Frans Nijhof bouwt hij in de vrije uren een moderne uitschuifbare verkoopwagen. Tijdens de kermis staan Bertus en broer Jan op de Nieuwstraat of de Westerstraat, want ze moeten elke kermis van plek verruilen met een andere oliebollenbakker. De ovens worden elke dag keurig schoon gemaakt en een paar keer per jaar grondig gereinigd bij Strijders vatenhandel aan de Neckerstraat. Andere bekende kermisexploitanten zijn o.a. Van Leijen, Lamor, Van Dam, en Vallentgoed die tot in de zeventiger jaren met een woonwagen op het Looiersplein staat.
Nelly en Bob.
Ouders Verwijk.
Familiebedrijf
De kinderen Verwijk groeiden op in de Hazepolder op het kermiskamp, tussen Prins Houthandel en de boerderij van Veldt. Zoon Henk trouwt met Gerda en nog maar net terug van het stadhuis moeten ze meteen de verhuisdozen inpakken. Vanwege de toekomstige verbreding van het viaduct van de A7 moeten de woonwagens het veld ruimen en vertrekken van de Neckerstraat. Er komt een stuk grond aan de Melkweg beschikbaar, en na lang overleg parkeren de families daar de wagens. Het is nogal ver van de bewoonde wereld en ook de omstandigheden zijn soms bar en boos. Vooral ‘s winters als de gemeenschappelijke waterkraan weer eens bevroren is. Henk en Gerda zijn na een poosje het wonen in een woonwagen wel een beetje beu en Henk bouwt zelf een huis aan de Kanaaldijk, waar moeder op de kinderen past als ze zelf met de kraam op de kermis staan. Als vader ziek wordt nemen Henk en broer Bob de zaak over en wordt het ‘Gebroeders Verwijk’. Bob is getrouwd met Joke, de zus van Gerda en zo is het een echt familiebedrijf. De bollen van Verwijk worden gebakken volgens een oud en beproeft recept, en dat is een goed bewaard familiegeheim. Henk is vrijwel de enige bollenbakker die niet met een ijsknijper werkt. Vader Bertus deed het met een gewone lepel en Henk doet het nog precies zo.
Opnieuw verkassen
In 1999 moeten ze opnieuw plaatsmaken, deze keer voor nieuwbouw (Weidevenne). Het zelfgebouwde huis wordt stevig ingepakt met stalen balken en gaat via een grote hijskraan op een dekschuit door het Noordhollandsch Kanaal naar De Rijp en vandaar per oplegger naar de Baanstee. Ook de kinderen van Henk en Bob kiezen met diverse attracties voor de kermis. Het is het hele jaar hard werken op de vele kermissen en in de wintermaanden worden de bollen gebakken op een vaste standplaats in Haarlem. Als in januari de meeste mensen even geen trek in oliebollen hebben, wordt er in de loods op de Baanstede hard gewerkt aan reparaties en onderhoud van materiaal.
Henk Verwijk en John Prins.
Eerste Kraam van Verwijk.
Vader en zoon.
Kamp aan Neckerdijk.
Wilt u op de hoogte blijven van al het nieuws in Weidevenne, Kop West, Centrum en Beemster,
schrijf u dan in voor de nieuwsbrief.
