03/11/2026
Hamsteren betekent in grote aantallen inslaan van goederen, bijvoorbeeld levensmiddelen of andere producten uit angst voor naderend onheil of een crisis, waardoor er vaak ook werkelijk een tekort ontstaat. Sommige psychologen verklaren het als kuddegedrag en een afleiding van het gedrag van hamsters die met hun grote wangzakken een wintervoorraad aanleggen. Soms blijkt de angst onterecht en zitten veel gezinnen lange tijd met grote voorraden slaolie, water en wc-papier in de kast en staat er maandenlang pasta met blikgroenten op het menu.
Tegenwoordig zorgt hamsteren niet alleen voor lege schappen in de supermarkt, maar ook voor vermakelijke en eigenlijk ook vernederende tv beelden van boze mensen, botsende winkelwagens en in rekken klimmende klanten om die allerlaatste rol wc-papier of fles water te bemachtigen. Het verschijnsel is echter niet nieuw. Al in het begin van de twintigste eeuw wordt in veel kranten gewaarschuwd en mensen aangeraden niet te hamsteren.
Hinderlijke schokken
In 1936 maant de Nederlandse Vereniging van Huisvrouwen in De Purmerender Courant tot kalmte: ‘De vereniging meent goed te doen, zich langs deze weg tot de Nederlandse huisvrouwen in het algemeen en tot de leden der vereniging in het bijzonder te richten, om haar in verband met de tijdsomstandigheden tot het betrachten van de nodige kalmte aan te sporen. Minister Colijn heeft het zo uitdrukkelijk gezegd, dat het van groot belang is, de gewone levenswijze niet te veranderen, geen overmatige inkopen te doen of te hamsteren. Geeft daarom gehoor aan den raadgevingen van den voorzitter van den ministerraad. Gij helpt daardoor maatschappelijke ontwrichting te voorkomen en maakt het mogelijk dat het economische leven zich verder zonder hinderlijke schokken kan ontwikkelen.’
Schoenmaker
Niet iedereen neemt, ondanks strenge maatregelen het advies over, want zo staat ook in de kant vermeldt: ‘Vorig jaar werd reeds door vele goedgelovigen in het Westelijk stadsdeel in Amsterdam met dit hamsteren begonnen op instigatie van ‘den Profeet van West’ een schoenmaker die zelf grote voorraden levensmiddelen begon op te slaan en zijn clientèle waarschuwde voor een ‘naderenden Oostersche oorlog’, waarvan een oorlog in het Westen een gevolg zou zijn.’
Vrijgesproken
Ook in Purmerend wordt kort voor de oorlog streng opgetreden. ‘De heer W. van Braam, rijwielhersteller in de Westerstraat, heeft de twee busjes slaolie (10 liter), welke kort na de inwerkingtreding der Prijsopdrijvings- en Hamsterwet bij hem in beslag genomen waren, van het Openbaar Ministerie terug ontvangen. Er wordt namelijk geen vervolging ingesteld, daar gebleken is dat van hamsteren in dit geval geen sprake was.’
Wilt u op de hoogte blijven van al het nieuws in Weidevenne, Kop West, Centrum en Beemster, schrijf u dan in voor de nieuwsbrief.
